Nie tylko ceny ropy mogą was zaskoczyć
Dodano:
Jeśli producenci gazu ziemnego stworzą kartel, ceny jeszcze wzrosną
Ceny ropy biją kolejne rekordy. OPEC nie posiada się z radości. Czy z punktu widzenia nabywców nośników energii sprawy mogą przybrać jeszcze gorszy obrót? Mogą. Pojawia się bowiem coraz więcej niepokojących sygnałów, że producenci gazu ziemnego myślą o utworzeniu własnej wersji OPEC. Nie jest to zagrożenie, które może nas dotknąć już jutro, jednak decyzja taka spowodowałaby ostatecznie wzrost cen surowca.
Koncepcja "gazowego" odpowiednika OPEC nie pozostaje jedynie w sferze spekulacji. W dniach 25-27 kwietnia mało znana, licząca sobie cztery lata organizacja pod nazwą Forum Krajów Eksportujących Gaz zorganizowała spotkanie w stolicy Trynidadu i Tobago Port of Spain. Choć jej przedstawiciele zapewniają, że chcą promować współpracę z krajami importującymi gaz i "nie dążą do kontroli (...) nad cenami i podażą", to podczas wcześniejszych spotkań dyskutowano nad tym, jak wzmóc wspólne wysiłki, by lepiej wykorzystywać finansowo zasoby naturalne. Podobne rozważania 45 lat temu doprowadziły do powstania Organizacji Krajów Eksporterów Ropy (OPEC).
Gaz ziemny spełnia jedno kluczowe kryterium, jeśli chodzi o kontrolowanie cen - wysoki poziom koncentracji rynku. W ostatnim kwartale 2004 roku kraje członkowskie forum odpowiadały za 53 procent importu gazu przez kraje uprzemysłowione należące do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Według Międzynarodowej Agencji Energetyki (IEA), odpowiada to dokładnie 52-procentowemu udziałowi krajów OPEC w imporcie ropy przez państwa OECD. W spotkaniu na Trynidadzie wezmą udział takie kraje, jak: Algieria, Boliwia, Brunei, Egipt, Indonezja, Iran, Katar, Libia, Malezja, Nigeria, Oman, Rosja, Trynidad, Wenezuela i Zjednoczone Emiraty Arabskie. Wiele z nich to członkowie OPEC, którzy wiedzą to i owo o sterowaniu cenami. Norwegia, Argentyna i Gwinea Równikowa zostały zaproszone w charakterze obserwatorów.
Dlaczego do spotkania doszło właśnie teraz? Z jednego powodu - obecna technologia znacznie ułatwia stworzenie kartelu i wprowadzenie kontroli cen. Jeszcze do niedawna większość eksportu gazu wysyłano gazociągami na mocy długoterminowych kontraktów. Jednak wraz z postępem w technologii skraplania gazu coraz więcej surowca przewożonego jest w ochładzanych statkach. To zaś prowadzi do rozwoju rynku spotowego, podobnego do tego, z którym mamy do czynienia w wypadku ropy. Na zunifikowanym rynku wstrzymanie produkcji w jednej części świata może wpłynąć na ceny na globalnym rynku.
Gazowe eldorado
Producenci gazu mają silną pozycję również dlatego, że ceny i popyt na gaz już są wysokie. Według raportu przygotowanego w 2004 roku przez ekonomistów Uniwersytetu Rice Ronalda Soligo i Amy Myers Jaffe, ich znaczenie będzie rosło wraz z wyczerpywaniem się rezerw gazu ziemnego w krajach takich jak USA i Kanada, co będzie prowadziło do coraz większej koncentracji produkcji, m.in. w Rosji, Iranie i Katarze. Choć Soligo i Jaffe uważają, że "ustanowienie" faktycznego monopolu to kwestia wielu lat, eksporterzy mogą zacząć wpływać na ceny znacznie wcześniej.
Najenergiczniej na ceny gazu próbuje wpływać Rosja. Już w 2002 roku, jak twierdzą Soligo i Jaffe, Moskwa próbowała zbudować forum, które zablokowałoby próby ponownej sprzedaży gazu przez importerów. Zakaz ponownej sprzedaży ułatwia producentom podział rynku i utrzymywanie wysokich cen. To ulubiona taktyka Arabii Saudyjskiej na rynku ropy.
Rosyjskie wysiłki ostatecznie się nie powiodły, ponieważ europejscy nabywcy mieli zbyt wiele alternatywnych źródeł dostaw. Jednak podobna inicjatywa może się któregoś dnia zakończyć powodzeniem, jeśli producenci tacy jak Stany Zjednoczone wyczerpią swoje rezerwy. W ubiegłym roku rosyjska gazeta Izwiestia cytowała wiceprezesa Gazpromu Aleksandra Riazanowa, który mówił: - Myślę, że w interesie naszego kraju jest sprzedawać gaz po najwyższej możliwej cenie.
Gazowy OPEC to wciąż odległa przyszłość, ale w Port of Spain pomysł ten będzie niewątpliwie dyskutowany.
Peter Coy
Współpraca: Jason Bush
Po OPEC czas na ONGEC?
Rynek gazu ziemnego jest równie skoncentrowany jak naftowy
- Organizacja Krajów Eksporterów Ropy (OPEC)
Udział w eksporcie ropy do krajów uprzemysłowionych*: 52%
- Forum Krajów Eksporterów Gazu
Udział w eksporcie gazu do krajów uprzemysłowionych*: 53%
*czwarty kwartał 2004 r. Dane o eksporcie do krajów Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD)
Koncepcja "gazowego" odpowiednika OPEC nie pozostaje jedynie w sferze spekulacji. W dniach 25-27 kwietnia mało znana, licząca sobie cztery lata organizacja pod nazwą Forum Krajów Eksportujących Gaz zorganizowała spotkanie w stolicy Trynidadu i Tobago Port of Spain. Choć jej przedstawiciele zapewniają, że chcą promować współpracę z krajami importującymi gaz i "nie dążą do kontroli (...) nad cenami i podażą", to podczas wcześniejszych spotkań dyskutowano nad tym, jak wzmóc wspólne wysiłki, by lepiej wykorzystywać finansowo zasoby naturalne. Podobne rozważania 45 lat temu doprowadziły do powstania Organizacji Krajów Eksporterów Ropy (OPEC).
Gaz ziemny spełnia jedno kluczowe kryterium, jeśli chodzi o kontrolowanie cen - wysoki poziom koncentracji rynku. W ostatnim kwartale 2004 roku kraje członkowskie forum odpowiadały za 53 procent importu gazu przez kraje uprzemysłowione należące do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Według Międzynarodowej Agencji Energetyki (IEA), odpowiada to dokładnie 52-procentowemu udziałowi krajów OPEC w imporcie ropy przez państwa OECD. W spotkaniu na Trynidadzie wezmą udział takie kraje, jak: Algieria, Boliwia, Brunei, Egipt, Indonezja, Iran, Katar, Libia, Malezja, Nigeria, Oman, Rosja, Trynidad, Wenezuela i Zjednoczone Emiraty Arabskie. Wiele z nich to członkowie OPEC, którzy wiedzą to i owo o sterowaniu cenami. Norwegia, Argentyna i Gwinea Równikowa zostały zaproszone w charakterze obserwatorów.
Dlaczego do spotkania doszło właśnie teraz? Z jednego powodu - obecna technologia znacznie ułatwia stworzenie kartelu i wprowadzenie kontroli cen. Jeszcze do niedawna większość eksportu gazu wysyłano gazociągami na mocy długoterminowych kontraktów. Jednak wraz z postępem w technologii skraplania gazu coraz więcej surowca przewożonego jest w ochładzanych statkach. To zaś prowadzi do rozwoju rynku spotowego, podobnego do tego, z którym mamy do czynienia w wypadku ropy. Na zunifikowanym rynku wstrzymanie produkcji w jednej części świata może wpłynąć na ceny na globalnym rynku.
Gazowe eldorado
Producenci gazu mają silną pozycję również dlatego, że ceny i popyt na gaz już są wysokie. Według raportu przygotowanego w 2004 roku przez ekonomistów Uniwersytetu Rice Ronalda Soligo i Amy Myers Jaffe, ich znaczenie będzie rosło wraz z wyczerpywaniem się rezerw gazu ziemnego w krajach takich jak USA i Kanada, co będzie prowadziło do coraz większej koncentracji produkcji, m.in. w Rosji, Iranie i Katarze. Choć Soligo i Jaffe uważają, że "ustanowienie" faktycznego monopolu to kwestia wielu lat, eksporterzy mogą zacząć wpływać na ceny znacznie wcześniej.
Najenergiczniej na ceny gazu próbuje wpływać Rosja. Już w 2002 roku, jak twierdzą Soligo i Jaffe, Moskwa próbowała zbudować forum, które zablokowałoby próby ponownej sprzedaży gazu przez importerów. Zakaz ponownej sprzedaży ułatwia producentom podział rynku i utrzymywanie wysokich cen. To ulubiona taktyka Arabii Saudyjskiej na rynku ropy.
Rosyjskie wysiłki ostatecznie się nie powiodły, ponieważ europejscy nabywcy mieli zbyt wiele alternatywnych źródeł dostaw. Jednak podobna inicjatywa może się któregoś dnia zakończyć powodzeniem, jeśli producenci tacy jak Stany Zjednoczone wyczerpią swoje rezerwy. W ubiegłym roku rosyjska gazeta Izwiestia cytowała wiceprezesa Gazpromu Aleksandra Riazanowa, który mówił: - Myślę, że w interesie naszego kraju jest sprzedawać gaz po najwyższej możliwej cenie.
Gazowy OPEC to wciąż odległa przyszłość, ale w Port of Spain pomysł ten będzie niewątpliwie dyskutowany.
Peter Coy
Współpraca: Jason Bush
Po OPEC czas na ONGEC?
Rynek gazu ziemnego jest równie skoncentrowany jak naftowy
- Organizacja Krajów Eksporterów Ropy (OPEC)
Udział w eksporcie ropy do krajów uprzemysłowionych*: 52%
- Forum Krajów Eksporterów Gazu
Udział w eksporcie gazu do krajów uprzemysłowionych*: 53%
*czwarty kwartał 2004 r. Dane o eksporcie do krajów Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD)